Tin tức & Sự kiện

STEM môn Toán không chỉ là việc kết hợp lý thuyết với ứng dụng thực tế mà còn là cách khơi dậy niềm đam mê học hỏi và khả năng sáng tạo của học sinh. Vậy làm thế nào để thiết kế một bài giảng STEM môn Toán hấp dẫn và hiệu quả? Umbalena xin chia sẻ cẩm nang chi tiết, giúp quý thầy cô tự tin triển khai phương pháp giảng dạy tiên tiến này.

Tiến trình xây dựng bài giảng STEM môn Toán

1. Xây Dựng Nền Tảng Vững Chắc Với Chủ Đề Gần Gũi, Thực Tiễn

Lựa chọn chủ đề là bước đệm quan trọng, quyết định đến 80% sự thành công của một bài giảng STEM. Chủ đề cần đáp ứng đủ 3 yếu tố sau:

• Gần gũi: Bám sát thực tiễn, xoay quanh những vấn đề thường gặp trong đời sống hàng ngày của học sinh. Ví dụ: Thay vì chỉ dạy về phép tính diện tích, hãy thử thách học sinh thiết kế một vườn rau với diện tích cho trước, sử dụng các hình học đã học.
• Thực tiễn: Cho phép học sinh vận dụng kiến thức toán học đã học để giải quyết vấn đề thực tế, tạo ra sản phẩm hữu hình. Ví dụ: Thiết kế hệ thống tưới tiêu tự động cho vườn rau, tính toán lượng nước, áp suất,...
• Phù hợp: Phù hợp với trình độ nhận thức, lứa tuổi và kỹ năng của học sinh. Tránh lựa chọn chủ đề quá khó hoặc quá dễ, gây nhàm chán cho học sinh.

Lựa chọn đúng chủ đề sẽ khiến bài học trở nên thu hút hiệu quả hơn

2. Khơi Gợi Niềm Đam Mê Khám Phá Qua Vấn Đề Gây Kích Thích

Đặt ra một câu hỏi “mở” – câu hỏi có nhiều hơn một đáp án hoặc không có đáp án duy nhất – sẽ là “chìa khóa” kích thích sự tò mò, thôi thúc học sinh chủ động tìm tòi, khám phá.

Một số gợi ý đặt câu hỏi:

• Làm thế nào…? Ví dụ: Làm thế nào để xây dựng một cây cầu vững chắc chỉ với giấy và băng dính?
• Thiết kế/ Xây dựng/ Phát minh… như thế nào? Ví dụ: Thiết kế một hệ thống ròng rọc để nâng một vật nặng như thế nào cho hiệu quả?
• Điều gì sẽ xảy ra nếu…? Ví dụ: Điều gì sẽ xảy ra nếu thay đổi kích thước, chất liệu của cây cầu?

Những câu hỏi mở sẽ kích thích sự tò mò của học sinh

3. Hướng Dẫn Áp Dụng Quy Trình Thiết Kế Kỹ Thuật Bài Bản

Quy trình thiết kế kỹ thuật là “kim chỉ nam” giúp học sinh tiếp cận và giải quyết vấn đề một cách khoa học, bài bản, gồm 6 bước:

• Bước 1 Xác định vấn đề: Nắm rõ yêu cầu, mục tiêu, giới hạn của vấn đề.
• Bước 2 Nghiên cứu: Tìm hiểu thông tin, kiến thức liên quan từ sách, báo, internet, phỏng vấn chuyên gia,...
• Bước 3 Lên ý tưởng: Đưa ra càng nhiều giải pháp khả thi càng tốt, không giới hạn khả năng sáng tạo.
• Bước 4 Chọn lọc giải pháp: Lựa chọn giải pháp tối ưu nhất dựa trên tiêu chí cụ thể: chi phí, tính khả thi, hiệu quả,...
• Bước 5 Xây dựng nguyên mẫu: Hiện thực hóa ý tưởng thành sản phẩm hữu hình, sử dụng các vật liệu đơn giản, dễ kiếm.
• Bước 6 Thử nghiệm, đánh giá: Kiểm tra, đánh giá sản phẩm dựa trên các tiêu chí ban đầu, từ đó rút kinh nghiệm và cải tiến.

Nắm rõ tiến trình giúp học sinh giải quyết vấn đề hiệu quả hơn

4. Khuyến Khích Học Sinh Tự Nghiên Cứu, Thực Hành – “Learning by doing"

Hãy để học sinh là trung tâm của quá trình học tập, giáo viên đóng vai trò là người hướng dẫn, hỗ trợ, cố vấn. Khuyến khích học sinh tự tìm tòi, khám phá và rút ra bài học cho riêng mình thông qua hoạt động thực hành, trải nghiệm thực tế.

Khuyến khích học sinh nghiên cứu tự làm

5. Tạo Không Gian Sáng Tạo & Làm Việc Nhóm – Phát Huy Sức Mạnh Tập Thể

Hãy khuyến khích học sinh làm việc nhóm, cùng nhau:

• Trao đổi ý tưởng: Mỗi cá nhân đóng góp ý kiến, tạo nên “bão não” ý tưởng đa dạng, phong phú.

• Phân công nhiệm vụ: Rèn luyện kỹ năng hợp tác, làm việc nhóm hiệu quả.

• Xây dựng và thử nghiệm sản phẩm: Cùng nhau trải nghiệm, chia sẻ kiến thức, kỹ năng.

6. Đánh Giá Quá Trình & Kết Quả – Nhìn Nhận Đúng Khả Năng Học Sinh

Đánh giá trong STEM môn Toán không chỉ tập trung vào kết quả mà còn chú trọng đến quá trình học tập, khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng của học sinh.

Đánh giá quá trình học tập của học sinh

Ý Nghĩa Của Việc Dạy Toán Bằng STEM

• Nuôi Dưỡng Niềm Đam Mê, Khơi Mở Tiềm Năng: Giúp học sinh nhận ra được vẻ đẹp, sự thú vị của Toán học trong cuộc sống, từ đó thêm yêu thích môn học và tự tin khám phá những kiến thức mới.

• Trang Bị Kỹ Năng Cho Tương Lai: Rèn luyện cho học sinh kỹ năng thế kỷ 21 như: tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, sáng tạo, hợp tác, giao tiếp,... giúp các em tự tin thích nghi với sự thay đổi nhanh chóng của thế giới.

Dạy toán bằng STEM giúp học sinh khai phá niềm đam mê với môn toán

Lưu Ý Khi Dạy Toán Bằng STEM

• Chuẩn Bị Kỹ Lưỡng: Lên kế hoạch chi tiết cho từng bước, chuẩn bị đầy đủ tài liệu, dụng cụ cần thiết.

• Linh Hoạt, Sáng Tạo: Không gò bó theo khuôn mẫu, luôn sẵn sàng điều chỉnh phương pháp, nội dung phù hợp với điều kiện thực tế và khả năng tiếp thu của học sinh.

• Tạo Môi Trường An Toàn, Thoải Mái: Khuyến khích học sinh tự do phát biểu ý kiến, dám thử nghiệm, không sợ sai lầm.

Umbalena hi vọng bài viết đã cung cấp những kiến thức bổ ích, giúp quý thầy cô tự tin triển khai dạy học STEM môn Toán hiệu quả, khơi gợi niềm đam mê học hỏi và phát triển toàn diện cho thế hệ trẻ.