Bão Yagi: Từ sự đồng cảm trẻ thơ đến hành trang kiến thức
Siêu bão Yagi đã đi qua nhưng đau thương vẫn còn ở lại, đặc biệt là với các em nhỏ vừa chào đón năm học mới. Vài ngày trước, các em còn hân hoan đón chào năm học mới thì giờ đây quần áo mới, sách vở mới chìm trong biển nước, trường học bị tốc mái, cây cối ngã đổ... đường đến trường sao thật khó khăn.
Vết thương của bão Yagi và tấm lòng của trẻ thơ
Cơn bão Yagi đã qua đi nhưng những thiệt hại của nó đến hôm nay vẫn chưa dừng lại. Hơn 100 người chết và mất tích, hàng trăm người bị thương, thiệt hại nặng nề khắp hơn 26 tỉnh thành miền Bắc và Bắc Trung Bộ.
Nghe báo đài truyền tai nhau về cơn bão Yagi lần này khiến con vừa lo vừa thương cho đồng bào, các bạn nhỏ ở vùng bão lũ. Con có thể chưa hình dung được những thiệt hại về kinh tế nhưng nhìn hình ảnh về hàng cây cổ thụ trên đường phố Hà Nội bị ngã đổ, cầu Phong Châu (Phú Thọ) bị sập chỉ còn một nửa, hàng trăm dòng trạng thái kêu cứu lúc nửa đêm trong dòng nước lũ của người dân Yên Bái, Thái Nguyên, Lào Cai hay tình trạng sạt lở đáng sợ sau bão ở các tỉnh miền núi phía Bắc,... cũng khiến trái tim bé nhỏ của hoảng sợ và đau lòng.
Đội cứu hộ giúp đỡ người dân thoát khỏi rốn lũ xuyên đêm 9/9/2024 (Nguồn: Báo Tiền Phong)
Vừa thương cho các bạn nhỏ ở vùng bão lũ, nhiều bậc ba mẹ cũng vừa tự hào vì con cái mình đã biết đồng cảm, biết san sẻ tới đồng bào mình. Con biết thốt ra những lời cảm thán yêu thương, con chủ động hỏi mẹ cách quyên góp tiền tiết kiệm, quần áo, đồ dùng của mình cho các bạn đồng trang lứa miền Bắc.
Như ở Đà Nẵng, ngày 10/9, giáo viên trường mầm non Ngọc Lan (quận Hải Châu) đã kêu gọi phụ huynh và học sinh quyên góp dép, giày cũ cho các bạn nhỏ vùng cao. Ngay sau khi cô giáo gửi thông tin vào nhóm Zalo lớp, các phụ huynh đã nhanh chóng hưởng ứng.
Sân trường dành riêng một góc nhỏ đặt chiếc bảng đen viết dòng chữ nắn nót "Nơi tiếp nhận giày dép cho trẻ em vùng cao", bên cạnh là chiếc giỏ mây lớn để đựng giày dép cũ. Và chỉ trong chốc lát, chiếc giỏ đã được lấp đầy, các cô giáo lại thay nhau vệ sinh, phơi ráo và gói ghém chuyển tặng các em nhỏ vùng lũ.
Cô trò ở Đà Nẵng quyên góp từng đôi dép cũ cho trẻ em vùng lũ miền Bắc (Nguồn: Báo Tuổi trẻ online)
Bão hình thành như thế nào?
Cơn bão Yagi đã đi qua, nhưng những thiệt hại mà nó để lại vẫn còn đó, như một lời nhắc nhở về sức mạnh tàn khốc của thiên nhiên. Con chợt nhận ra, mình còn quá nhỏ bé, chưa hiểu hết về những cơn bão khủng khiếp này.
Umbalena hiểu ngay lúc này, con mong muốn được khám phá thêm bí mật ẩn chứa trong những cơn bão, điều gì khiến chúng có sức mạnh tàn phá đến như vậy, và làm sao để ứng phó chúng để các bạn nhỏ mọi miền đất nước có thể an tâm đến trường.
Vậy bão hình thành như thế nào?
Bão giống như một vòng xoay khổng lồ trên biển, nó hình thành khi có đủ nhiệt độ cao, không khí ẩm và lực đẩy để xoay tròn. Nhiệt độ cao làm hơi nước nóng ẩm bốc lên cao, gặp lạnh và ngưng tụ thành những hạt nước nhỏ li ti, tạo thành những đám mây.
Quá trình này cũng giải phóng nhiệt, khiến không khí xung quanh nóng lên và tiếp tục bốc lên, tạo thành vòng xoáy. Trái đất luôn quay, khiến vòng xoáy của bão càng mạnh hơn, tạo thành những cơn bão dữ dội.
Tâm bão là nơi yên tĩnh nhất vì không khí ở đó không xoay, nhưng xung quanh tâm bão thì gió rất mạnh, mưa lớn, sóng cao. Bão di chuyển trên biển và có thể vào đất liền, gây ra nhiều thiệt hại. Chúng ta cần phải cẩn thận và nghe lời người lớn khi có bão nhé!
Quá trình hình thành của cơn bão
Vì sao tâm bão lại là nơi “bình yên” nhất?
Các con có biết tại sao tâm bão lại là nơi yên tĩnh nhất trong cơn bão không? Bởi vì tâm bão giống như một cái hố khổng lồ, không khí từ xung quanh đổ về tạo thành xoáy gió mạnh. Gió xoay quá nhanh khiến không khí khó vào tâm bão, nên ở đó gió rất yếu.
Hơn nữa, không khí xung quanh bị hút lên cao tạo thành mây mưa, trong khi tâm bão lại có dòng không khí chìm xuống, tạo ra bầu trời quang đãng. Tuy nhiên, tâm bão cũng không phải là nơi an toàn hoàn toàn, bởi vì sóng biển trong tâm bão có thể rất lớn, và sau khi tâm bão đi qua, mưa to gió lớn sẽ ập đến ngay lập tức!
Do vậy, lúc đang bão bỗng dưng cảm thấy trời lặng gió thì các con cũng không được ra ngoài bởi vì phần phía sau của cơn bão vẫn còn tiếp tục.
Những đầu sách chủ đề Thời tiết trong Umbalena giúp con giải thích những hiện tượng
Các cơn bão đặt tên như thế nào?
Mỗi năm có rất nhiều cơn bão xảy ra nên các cơn bão sẽ được đặt tên để dễ nhớ và theo dõi hơn!
Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) là nơi đặt tên cho các cơn bão. Mỗi vùng trên thế giới có danh sách tên riêng, giống như một bảng chữ cái nhưng thay vì là chữ thì là tên người. Ví dụ, nếu cơn bão đầu tiên trong năm bắt đầu bằng chữ A - Anne, cơn bão tiếp theo sẽ bắt đầu bằng chữ B - Bernard.
Ví dụ, ở vùng Đại Tây Dương, danh sách tên gồm 21 tên và được sử dụng luân phiên qua các năm. Các quốc gia ở Bắc Ấn Độ Dương thì đặt tên cho bão theo thứ tự bảng chữ cái, và mỗi quốc gia được đặt 10 tên.
Còn ở vùng Tây Bắc Thái Bình Dương và Biển Đông, nơi có Việt Nam, thì các cơn bão thường được đặt tên theo địa danh, động vật hoặc thực vật của mỗi nước. Chẳng hạn như siêu bão Yagi mới đây được đề xuất bởi Nhật Bản, tên này có nguồn gốc từ tiếng Nhật và có ý nghĩa là “dê đực”.
Việt Nam cũng đóng góp 10 tên bão, như Sontinh, Comay, Bavi, Conson,... Những cái tên dễ nhớ hơn so với các con số và thuật ngữ kỹ thuật, giúp mọi người dễ theo dõi bão và ứng phó khi bão đến.
Tuy nhiên, nếu một cơn bão gây ra nhiều thiệt hại, tên của nó sẽ bị loại bỏ khỏi danh sách. Ví dụ, Hàn Quốc từng đề nghị loại bỏ tên bão Saomai vì đã gây hậu quả nghiêm trọng cho Hàn Quốc.
Các quốc gia sẽ đóng góp tên gọi cho các cơn bão
Tại sao siêu bão lại xuất hiện ngày càng nhiều?
Các bạn nhỏ có biết tại sao những cơn bão như bão Yagi lại ngày càng mạnh và xuất hiện nhiều hơn không? Bởi vì Trái đất của chúng ta đang nóng lên, giống như khi để một cái chảo lên bếp, chảo sẽ ngày càng nóng lên.
Sự nóng lên của Trái đất khiến cho nước biển cũng ấm lên, giống như khi con bỏ một viên đá vào nước nóng, đá sẽ tan chảy nhanh hơn. Nước biển ấm lên tạo ra nhiều hơi nước hơn, giống như khi đun nước sôi, nước sẽ bốc hơi lên. Hơi nước này sẽ tạo thành những đám mây lớn hơn và mang theo nhiều năng lượng hơn, khiến bão mạnh lên.
Ngoài ra, do biến đổi khí hậu, các dòng hải lưu và gió cũng thay đổi, khiến cho bão di chuyển nhanh hơn và mạnh hơn. Giống như khi chạy xe trên đường, khi chạy nhanh hơn, con sẽ có nhiều năng lượng hơn và dễ bị ngã hơn.
Vì vậy, các bạn nhỏ cần phải nhớ rằng, bảo vệ môi trường là rất quan trọng để hạn chế những cơn bão mạnh! Chúng ta cần phải tiết kiệm năng lượng, giảm thiểu rác thải và trồng nhiều cây xanh để giúp Trái đất mát mẻ hơn.
Cùng học cách bảo vệ môi trường thông qua các đầu sách của Umbalena
Chứng kiến những thiệt hại nặng nề của siêu bão Yagi qua báo đài, con thấy đấy, thiên nhiên hùng vĩ mà cũng thật đáng sợ. Sức mạnh của con người trước mẹ thiên nhiên thật nhỏ bé, vậy nên chúng ta cần hiểu rõ về cách các cơn bão hình thành như thế nào để biết cách ngăn ngừa, phòng tránh. Luôn nhớ, bảo vệ thiên nhiên cũng là bảo vệ cuộc sống của chính mình!